متن کامل سخنرانی سفیر ایران در روسیه در روز جشن ملی

جناب آقای سرگئی تسیویلف، وزیر محترم انرژی فدراسیون روسیه عالی‌جنابان، خانم‌ها و آقایان میهمانان ارجمند.

بسیار مفتخرم که در چهل‌و‌هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، میزبان شما عزیزان باشم. مایل هستم مراتب قدردانی و سپاس خود را از حضور مقامات محترم کشور میزبان، سفرا، رؤسای نمایندگی‌های دیپلماتیک و تمامی میهمانان گرامی ابراز نمایم.

چهل و هفت سال پیش در این ایام، خیزش عظیم ملت ایران به ثمر نشست و با درهم‌شکستن استبداد، حماسه‌ای ماندگار از پیروزی مردمی در قامت جمهوری اسلامی‌بر نظام ستم‌شاهی به ثبت رسید. این تحول بنیادین، نه فقط یک رویداد ملی، که الگویی از خوداتکایی، نفی سلطه و مقاومت در برابر زیاده‌خواهی‌های قدرت‌های مداخله‌گر به‌شمار می‌رود.

امروز جمهوری اسلامی ایران در پرتو رهبری خردمندانه و تاب‌آوری ملی، به دستاوردهایی راهبردی در عرصه‌های گوناگون دست یافته است. در حوزه علم و فناوری، شاهد ارتقای مستمر جایگاه جهانی ایران در تولید علم، بالندگی روزافزون شرکت‌های دانش‌بنیان و فتوحات چشمگیر در فناوری‌های نوظهور و زیست‌فناوری هستیم.

در ساحت اقتصاد و تولید، علی‌رغم تحریم‌های غیرقانونی و ناعادلانه و نوسانات اقتصاد جهانی، ثبات و پویایی کشور با تکیه بر رشد تولید صنعتی، جهش صادرات غیرنفتی و اصلاح ساختارهای مالیاتی تبلور یافته است؛ امری که نشان از گذار موفق به سوی اقتصادی متنوع و مقاوم دارد.

همچنین در عرصه خدمات زیرساختی، تحقق خودکفایی دارویی، توسعه فراگیر شبکه‌های بهداشتی، پیشبرد کلان‌پروژه‌های ملی مسکن و تقویت نفوذ زیرساخت‌های ارتباطی، گامی‌بلند در جهت ارتقای شاخص‌های رفاه اجتماعی بوده است. این توانمندی‌ها که در میانه سخت‌ترین محدودیت‌های بین‌المللی حاصل شده، سندی استوار بر پویایی بی‌پایان اراده ملی و استمرار روح تحول‌آفرین در رگ‌های این مرز و بوم است.

مهمانان ارجمند.

جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ راهبرد «سیاست خارجی متوازن، دیپلماسی پویا و تعامل هوشمند»، اولویت راهبردی خود را بر تحکیم پیوند با همسایگان، تعامل سازنده با قدرت‌های بزرگ و نوظهور و توسعه مناسبات با کشورهای مستقل و جنوب جهانی استوار کرده است. ما با ایفای نقش فعال در سازوکارهای چندجانبه نوین نظیر سازمان شانگهای، بریکس و اتحادیه اوراسیا، به عنوان بازیگری مسئولیت‌پذیر و مستقل، همواره بر ضرورت ابتنای نظم بین‌المللی بر پایه گفت‌وگو و چندجانبه‌گرایی تأکید ورزیده‌ایم. هدف غایی ما، مشارکت مؤثر در تکوین نظمی «چندقطبی، متعادل و منصفانه» است که صلح و ثبات پایدار را برای همگان به ارمغان آورد.

عالی‌جنابان.

سال 2025 (1404) در تقویم این مرز و بوم، با حماسه‌ای ماندگار به ثبت رسید؛ دفاع مقتدرانه از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی در ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد و تیر ۱۴۰۴) در مقابل حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و پاسخ قاطع به اقدامات سازمان‌یافته تروریستی غرب برای ایجاد بی‌ثباتی در ایران در ژانویه ۲۰۲۶ (دیماه 1404)، سندی گویا از اراده ملتی است که در برابر زیاده‌خواهی و مداخله عقب ننشست.

این ایستادگی حامل پیامی صریح به جهانیان بود: «تهران ضمن صیانت از مسیر دیپلماسی برای تأمین منافع مشروع خود، در دفاع از عزت ملی در برابر هرگونه تفرقه و نفاق کمترین تردیدی به خود راه نمی‌دهد.»

رمز عبور سرافرازانه ایران از این آزمون خطیر در راهبرد "درون‌زا" و دکترین "متکی بر ظرفیت‌های بومی" قرار دارد؛ که بر پنج محور بنیادین استوار است:

تدبیر مقام معظم رهبری در هدایت بحران‌ها که ثبات ساختار تصمیم‌گیری کشور را در بحرانی‌ترین شرایط تضمین نمود.

دستاورد‌های فناورانه نخبگان جوان که سدی استوار در لایه‌های دفاعی کشور پدید آورد.

مؤلفه اراده و غیرت ملی به عنوان پیشران پیشرفت.

همبستگی ملی حول محور پرچم جمهوری اسلامی ایران که منجر به انفعال دشمنان و پذیرش واقعیت‌های میدانی شد.

عقلانیت محاسباتی و کنشگری هوشمندانه در برابر تهدیدات نوین.»

این عوامل، نه‌تنها ضامن صیانت از کشور شد، بلکه بار دیگر این حقیقت را تثبیت کرد که تنها مسیر غلبه بر چالش‌های فراملی، «خودباوری» و «مقاومت» است.

حضار گرامی.

«معاهده مشارکت جامع راهبردی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه» که در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ (۲۸ دی ۱۴۰۳) به امضای رؤسای جمهور دو کشور رسید و از ۲ اکتبر ۲۰۲۵ (۱۰ مهر ۱۴۰۴) لازم‌الاجرا شد، اکنون از سندی نمادین، به نقشه راهی ۲۰ ساله و ضرورتی راهبردی در مناسبات دوجانبه ارتقا یافته است.

اولویت‌های چهارگانه همکاری در سال جاری ۲۰۲۶ (1404 و 1405) به شرح زیر است:

دیپلماسی ساختارمند: اجرای برنامه رایزنی‌های مستمر وزارتخانه‌های امور خارجه دو کشور، جهت هماهنگی نزدیک در موضوعات متنوع برای بازه زمانی 2026 لغایت 2028.

جهش اقتصادی و ترانزیتی:

در راستای توسعه کریدور راهبردی شمال-جنوب، پروژه‌ی کلیدی راه‌آهن رشت-آستارا با جدیّت در حال پیگیری است. تاکنون 110 کیلومتر از مسیر ۱۶۲ کیلومتری این پروژه تملک شده و طبق برنامه‌ریزی‌های دقیق صورت‌گرفته، فرآیند تملک اراضی تا پایان سال جاری شمسی (مارس ۲۰۲۶) به‌طور کامل نهایی خواهد شد تا مسیر برای تکمیل این شریان حیاتی هموار گردد.

در حوزه تجارت و تعاملات مالی، ما بر اجرایی‌سازی کامل توافقنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا و تقویت زیرساخت‌های مالی مستقل تأکید داریم. در همین راستا، قائل به نهادینه‌سازی همکاری‌ها از طریق برگزاری منظم کمیسیون‌های مشترک اقتصادی هستیم. مایه خرسندی است که نوزدهمین اجلاس این کمیسیون از تاریخ ۱۶ تا ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ (27 تا  29 بهمن 1404) در تهران برگزار خواهد شد تا نقشه راه همکاری‌های آتی ترسیم گردد.

در بخش چشم‌انداز مبادلات تجاری، هدف‌گذاری ما برای سال جاری میلادی، عبور از سقف ۵ میلیارد دلار است. با این حال، افق دید ما فراتر از این ارقام بوده و دستیابی به تراز ۳۰ میلیارد دلار در میان‌مدت را با تمرکز بر حوزه‌های پیشران از جمله انرژی، کشاورزی و صادرات خدمات فنی و مهندسی، به عنوان هدفی در دسترس و راهبردی دنبال می‌کنیم.

انرژی و فناوری: توسعه میادین مشترک و پیشبرد فازهای نیروگاهی، همکاری در زمینه هوش مصنوعی و امنیت سایبری، و تقویت حوزه‌های هوافضا در قالب همکاری‌های دانش‌بنیان.

فرهنگی: امروز روابط فرهنگی دو کشور با تکیه بر «موافقت‌نامه تأسیس و چارچوب فعالیت مراکز فرهنگی»، از سطح تعاملات سنتی فراتر رفته است. این پیوند عمیق بر پنج محور اساسی استوار است که نقشه راه آینده ما را تبیین می‌کند: نخست؛ دیپلماسی علمی و تسهیل تبادل نخبگان و دانشجویان. دوم؛ گسترش کرسی‌های زبان فارسی و روسی. سوم؛ گام بلند دو دولت در جهت لغو روادید گروهی و افزایش پروازهای مستقیم. چهارم؛ استمرار و عمق‌بخشی به رویدادهای هنری. و پنجم؛ تقویت همکاری‌های رسانه‌ای و مقابله هوشمندانه با اخبار جعلی است.

تحقق این همکاری‌های جامع، نه تنها ضامن منافع بلندمدت طرفین، بلکه عاملی تعیین‌کننده در بازتعریف توازن ژئوپلیتیک اوراسیا خواهد بود. دیدارهای اخیر روسای‌جمهور در عشق‌آباد (12 دسامبر 2025 برابر با ۲۱ آذر ۱۴۰۴) و وزرای امور خارجه در مسکو (17 دسامبر 2025 برابر با ۲۶ آذر ۱۴۰۴)، و همچنین برقراری تماس‌های تلفنی در سطح عالی، گامی موثر در مسیر عملیاتی‌سازی این پیوند راهبردی محسوب می‌شود.

و اما سخن آخر...

جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر ضرورت گذار به نظمی متوازن، بر این باور است که امنیت پایدار تنها از مجرای دیپلماسی اصولی و احترام متقابل به امنیت ملی و حوزه‌های نفوذ دولت‌ها محقق می‌شود. در شرایطی که جایگزینی «حقوق بین‌الملل» با «یکجانبه‌گرایی و مداخلات فراقانونی»، ثبات جهانی را با مخاطره مواجه ساخته، تعمیق همکاری‌های راهبردی با فدراسیون روسیه، تلاشی هدفمند برای صیانت از ثبات منطقه‌ای و مقابله با الگوهای آنارشیستی و آشوب‌ساز تلقی می‌گردد.

در پایان، فرصت را مغتنم شمرده، دهم فوریه، «روز دیپلمات در فدراسیون روسیه» را به تمامی‌کارورزان عرصه دیپلماسی، ملت و دولت روسیه صمیمانه تبریک عرض می‌نمایم.

بار دیگر از حضور ارزشمند شما کمال امتنان را دارم. برای ملت‌ها و دولت‌های جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه، صلح پایدار، ثبات، شکوفایی و بهروزی آرزومندم.

سرافراز و پاینده باشید.